Hoe nauwkeurig en betrouwbaar zijn automatische meet- en weegsystemen?

Oriënteer je je op een automatisch meet- en weegsysteem voor je magazijn? Dan wil je waarschijnlijk weten hoe nauwkeurig je op de gemeten afmetingen en gewichten kunt vertrouwen. Want wat betekent een nauwkeurigheid van 1, 2 of 10 millimeter in de praktijk? En als hetzelfde artikel bij twee metingen een iets andere uitkomst geeft, is het systeem dan nog steeds betrouwbaar?

Die vragen zijn belangrijk omdat de gemeten lengte, breedte, hoogte en het gewicht verderop in je logistieke proces opnieuw worden gebruikt. Denk aan het kiezen van een passende verpakking, het benutten van opslag- en transportruimte of het berekenen hoeveel artikelen op een pallet passen. Toch betekent een kleinere meetafwijking niet automatisch dat een systeem beter bij je past. Welk meet- en weegsysteem geschikt is, wordt eerst bepaald door de artikelen die je wilt meten en wegen en daarna door de nauwkeurigheid die je voor jouw toepassing nodig hebt.

Christian van den Dungen werkt al ruim vier jaar als meet- en weegspecialist bij Logitrade. Hij installeert en onderhoudt meet- en weegsystemen, geeft demonstraties en trainingen en ziet daardoor in de praktijk welke meetverschillen kunnen optreden bij verschillende systemen, artikelen en herhaalmetingen. Volgens Christian moet je de nauwkeurigheid daarom niet los beoordelen, maar altijd kijken naar wat je wilt meten en waarvoor je de meetgegevens vervolgens gebruikt.

Aan de hand van zijn praktijkervaring lees je in dit artikel:

• Hoe nauwkeurig de verschillende meet- en weegsystemen meten;
• Waarom je een systeem niet kiest op basis van de kleinste meetafwijking;
• Wat een verschil van enkele millimeters in de praktijk betekent;
• Hoe betrouwbaar de resultaten bij herhaalmetingen zijn;
• Welke invloed medewerkers, gebruik en onderhoud hebben op de meting;
• En waarom het verstandig is om je eigen artikelen tijdens een demonstratie te testen.

Hoe kies je een nauwkeurig meet- en weegsysteem voor jouw artikelen?

De nauwkeurigheid van de meet- en weegsystemen bepaalt niet welk systeem je nodig hebt. Het soort artikelen dat je wilt verwerken is bepalend. Christian bevestigt dat heel duidelijk wanneer tijdens het interview wordt gevraagd of klanten voor het systeem met de kleinste afwijking kiezen:

“Nee, nee, nee, zeker niet.”

Een CartonCube is bijvoorbeeld ontwikkeld voor dozen, terwijl een ZippCube ook losse en afwijkend gevormde artikelen kan meten. Voor lange goederen en complete pallets zijn weer andere oplossingen beschikbaar. Een overzicht van die verschillen vind je in ons artikel over wanneer je voor welk meet- en weegsysteem kiest.

Daarom zou het vreemd zijn om een systeem voor kleine artikelen te kiezen omdat dit nauwkeuriger meet, terwijl je complete pallets wilt registreren. Eerst moet de meettechniek geschikt zijn voor wat er fysiek door je magazijn gaat.

Pas wanneer duidelijk is welk systeem bij je artikelen past, wordt de volgende vraag interessant: hoe nauwkeurig meet die oplossing eigenlijk en kun je op de resultaten vertrouwen?

Hoe nauwkeurig zijn de ZippCube, CartonCube en het pallet meet- en weegsysteem?

De nauwkeurigheid van de afmetingen verschilt per meet- en weegsysteem. Dat verschil zegt niet welk systeem beter is, omdat iedere oplossing voor andere producten en toepassingen is ontwikkeld. Wel is het belangrijk om vooraf te weten welke meetafwijking je bij de oplossing voor jouw artikelen kunt verwachten. Op de website van BOSCHE vind je meer technische informatie en specificaties over de systemen.

De ZippCube meet afmetingen met een nauwkeurigheid van 2 millimeter. Voor de lengtemeting geldt een nauwkeurigheid van 1 millimeter. Het gewicht wordt tot 10 gram nauwkeurig gemeten. Met een optionele referentieweegschaal is dit 1 gram.

Naar verwachting komt in oktober of november 2026 daarnaast een nieuwe uitvoering van de ZippCube 840, het middelste formaat. Voor deze nieuwe uitvoering wordt een nauwkeurigheid van 1 millimeter opgegeven.

Voor dozen en omdozen zijn er twee andere oplossingen. De CartonCube meet afmetingen tot 1,5 millimeter nauwkeurig. Daarbij moet de medewerker de doos goed in de hoek van het systeem plaatsen. We hebben daarnaast een nieuw meet- en weegsysteem voor dozen en omdozen dat met een nauwkeurigheid van 10 millimeter meet. De doos hoeft hierbij minder nauwkeurig te worden neergezet om een meting uit te voeren.

Voor complete pallets is er het pallet meet- en weegsysteem, met tevens een meetnauwkeurigheid van ongeveer 5 millimeter. Daarmee kun je de verschillende oplossingen als volgt naast elkaar zetten:

Hoe belangrijk is de nauwkeurigheid van een meet- en weegsysteem?

Een afwijking van enkele millimeters lijkt bij één artikel misschien klein. Toch kan de meetnauwkeurigheid relevant worden wanneer de gemeten afmetingen vervolgens worden gebruikt om verpakkingen of transportcapaciteit te berekenen.

Christian noemt in het interview een praktisch voorbeeld met pallets. Als je op basis van artikelafmetingen berekent hoeveel goederen je op pallets en vervolgens in een vrachtwagen kwijt kunt, kunnen kleine verschillen zich opstapelen:

“Als jij één pallet gaat verzenden waarvan er 24 in de vrachtwagen passen, maar per artikel heb jij vier millimeter verschil, dan uiteindelijk kom jij een halve pallet tekort.”

De precieze uitkomst uit dit voorbeeld is niet voor iedere situatie hetzelfde. Het relevante punt is dat enkele millimeters per artikel uiteindelijk een groter verschil kunnen veroorzaken wanneer je veel artikelen combineert.

Bij kleinere artikelen speelt hetzelfde principe bij het kiezen van verpakkingen. Wanneer de geregistreerde afmetingen groter zijn dan het artikel daadwerkelijk is, kan dat ertoe leiden dat je een grotere verzenddoos gebruikt dan nodig. Zeker bij grote aantallen betekent dat dat je structureel ruimte verpakt en vervoert die je niet nodig hebt.

Christian legt de relatie tussen de juiste afmetingen en verpakkingen als volgt uit:

“Omdat je tegenwoordig meer gaat betalen voor lege dozen, dus lucht verzenden, is het heel belangrijk dat je jouw doos op maat krijgt.”

Goede afmetingen helpen dus om verpakkingen en beschikbare transportruimte beter te benutten. Dat betekent niet dat ieder magazijn daarom per definitie tot op 1 millimeter nauwkeurig moet meten. Bij een complete pallet heeft een afwijking van enkele millimeters bijvoorbeeld een andere impact dan bij een klein artikel waarvan de afmetingen worden gebruikt om automatisch een passende verzenddoos te bepalen.

De nauwkeurigheid is daarom belangrijk, maar niet het uitgangspunt bij de keuze voor een meet- en weegsysteem. Je kiest eerst de oplossing die past bij de artikelen die je wilt meten en wegen. Vervolgens is het belangrijk dat je weet met welke nauwkeurigheid dat systeem meet en dat je op die meetgegevens kunt vertrouwen in de processen waarin je ze gebruikt.

Hoe betrouwbaar zijn meet- en weegsystemen bij herhaalde metingen?

Betrouwbaarheid van meet- en weegsystemen betekent niet dat je bij iedere herhaalmeting exact hetzelfde getal op het scherm ziet. Hetzelfde artikel kan bij twee opeenvolgende metingen een klein verschil laten zien.

Christian legt uit:

“Als jij hetzelfde artikel twee keer meet, dan kan je twee keer een afwijkende maat krijgen. En dan zeggen we ook altijd: het heeft een nauwkeurigheid van twee, drie millimeter.”

Een klein verschil tussen twee metingen betekent dus niet direct dat het systeem onbetrouwbaar is. Bij herhaalmetingen is vooral van belang of het systeem consequent binnen de daarvoor opgegeven nauwkeurigheid meet.

Heeft de medewerker invloed op de nauwkeurigheid van een meet- en weegsysteem?

Bij de meeste systemen maakt het voor het meetresultaat niet uit welke medewerker het artikel meet of hoe deze het product plaatst. De machine registreert wat de sensoren waarnemen. Christian is daar in het interview duidelijk over:

“Nee, het maakt niet uit wie het doet, de machine geeft gewoon aan wat hij ziet. Het is een precisieapparaat.”

Een fles wijn is daar een mooi praktijkvoorbeeld van. Leg je die plat op een meetvlak, dan kan de fles gaan rollen. Daarom adviseert Christian om zo’n fles rechtop te zetten. De lengte, breedte en hoogte komen dan misschien in een andere volgorde uit het systeem, maar de gemeten buitenmaten veranderen daardoor niet.

Christian legt uit dat je de waarden achteraf simpelweg kunt omdraaien:

“Daarna, achteraf, draai je gewoon de afmetingen om en dan heb je alsnog de juiste meting.”

Bij de meeste systemen wordt de uitkomst daarmee veel minder afhankelijk van de persoon die de meting uitvoert dan bij handmatig meten met bijvoorbeeld een rolmaat. De medewerker moet het systeem wel op de juiste manier gebruiken, maar hoeft niet zelf te bepalen waar een product begint en eindigt of de afmetingen handmatig af te lezen.

De CartonCube vormt hierop een uitzondering wat betreft de positionering. Dit systeem meet tot 1,5 millimeter nauwkeurig, maar daarvoor moet een doos correct in de hoek worden geplaatst.

Bij het nieuwe meet- en weegsysteem voor dozen en omdozen hoeft de doos minder nauwkeurig te worden gepositioneerd. Daar staat tegenover dat dit systeem met een nauwkeurigheid van 10 millimeter meet. Dit laat opnieuw zien waarom de kleinste meetafwijking niet de enige eigenschap is waarop je een systeem moet beoordelen.

Hoe nauwkeurig meet een meet- en weegsysteem afwijkende producten en verpakkingen?

Dat een systeem betrouwbaar meet, betekent niet dat het kan bepalen welke afmeting jij eigenlijk had willen registreren. Het systeem meet de fysieke buitenkant die het waarneemt.

Een goed voorbeeld uit het interview is een product dat strak in doorzichtige folie is verpakt. Het artikel zelf kan relatief compact zijn, terwijl de hoeken van de plastic verpakking verder uitsteken.

Christian beschrijft wat er dan gebeurt:

“Je gaat meten en hij meet een breed vierkant ding, terwijl het eigenlijk niet zo heel breed is.”

Technisch gezien doet het systeem dan precies wat het moet doen: het registreert de uiterste afmetingen van wat erop ligt. De vraag is alleen of die buitenste folie ook de maat is die je als artikeldata wilt vastleggen.

Dit soort voorbeelden maakt een demonstratie met je eigen assortiment waardevol. Zo kun je zien wat er gebeurt met producten die afwijken van een standaard rechthoekige verpakking.

Denk bijvoorbeeld aan artikelen met:

• Uitstekende onderdelen;
• Los of uitstekend verpakkingsmateriaal;
• Onregelmatige vormen;
• Producten die kunnen rollen;
• Artikelen waarvan de verpakking groter is dan het product zelf

Bij afwijkende artikelen is het daarom belangrijk om vooraf te bepalen welke afmetingen je in je systemen wilt vastleggen.

Welke invloed hebben gebruik en kalibratie op de betrouwbaarheid van een meet- en weegsysteem?

Dat verschillende medewerkers dezelfde resultaten kunnen krijgen, betekent niet dat je gehaast met een meet- en weegsysteem kunt werken. Het blijft een precisieapparaat.

Bij een ZippCube beweegt de medewerker bijvoorbeeld een meetboog over het artikel. Die beweging hoeft niet op een exact voorgeschreven snelheid te gebeuren, maar je moet het systeem wel de gelegenheid geven om het product te meten. Zo legt Christian uit:

“Zodra je de boog met er met een normaal tempo overheen haalt, dan zal het geen probleem zijn. Als je dit te snel doet, dan meet hij niks.”

Dat betekent niet dat iedere medewerker door een iets andere plaatsing een andere uitkomst veroorzaakt. De positionering is bij de meeste systemen niet bepalend voor de betrouwbaarheid, maar de voorgeschreven handelingen moeten wel worden uitgevoerd.

Ook het op nul zetten van het systeem hoort daarbij. Christian adviseert gebruikers om dit aan het begin van de werkzaamheden te doen en gedurende de dag regelmatig te herhalen:

“Ik zeg altijd tegen de mensen die ermee werken: als je begint even kalibreren. En na elke bak koffie gewoon nog een keer kalibreren.”

Wil je uitgebreider weten hoeveel training medewerkers nodig hebben, welke handelingen belangrijk zijn en hoe foutbestendig de systemen in dagelijks gebruik zijn? Lees dan ook dit artikel over de gebruiksvriendelijkheid van de meet- en weegsystemen.

Hoe houd je een meet- en weegsysteem nauwkeurig en betrouwbaar?

De betrouwbaarheid bij aanschaf zegt nog niet alles over de metingen na jarenlang gebruik. Een meet- en weegsysteem bevat sensoren en een weegcomponent die goed moeten blijven functioneren.

Daarom spelen controle en onderhoud een rol. Bij dagelijks gebruik kunnen bijvoorbeeld vervuiling en slijtage ontstaan en voor het wegen blijft het belangrijk om te controleren of het systeem zonder belasting daadwerkelijk nul aangeeft. De vaste routine rond kalibreren helpt om dat te bewaken.

Juist omdat het om een precisieapparaat gaat, is voorzichtig gebruik belangrijk. De meet- en weegsystemen zijn gemaakt voor dagelijks gebruik in een magazijn, maar niet om zonder aandacht mee om te gaan.

Daarmee bestaat betrouwbaarheid uit twee delen. Het systeem moet technisch consequent binnen zijn opgegeven bandbreedte meten, maar je moet het apparaat ook zo gebruiken en onderhouden dat het dat kan blijven doen.

Waarom moet je de nauwkeurigheid van een meet- en weegsysteem testen met je eigen artikelen?

Een demonstratie is vooral waardevol om te zien hoe een meet- en weegsysteem omgaat met de artikelen uit jouw assortiment. Een standaarddoos is meestal niet zo interessant. Juist bij afwijkende vormen, uitstekende onderdelen of verpakkingsmateriaal ontdek je wat het systeem daadwerkelijk als buitenmaat registreert.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Artikelen met uitstekende onderdelen;
• Producten in losse of uitstekende folie;
• Onregelmatig gevormde artikelen;
• Producten die kunnen rollen;
• Artikelen waarvan de verpakking duidelijk groter is dan het product zelf.

De uitkomst van zo’n demonstratie helpt je daardoor niet alleen om te beoordelen of het systeem je assortiment kan meten. Het dwingt je ook om vooraf na te denken over wat je precies wilt meten en wegen. Wil je de maximale buitenmaten registreren zoals het artikel fysiek wordt aangeboden, of zijn voor jouw logistieke proces andere afmetingen relevant?

Je kunt tijdens zo’n demonstratie ook hetzelfde artikel meerdere keren achter elkaar laten meten en wegen. Zo zie je in de praktijk welke verschillen er tussen herhaalmetingen optreden en kun je die resultaten vergelijken met de opgegeven nauwkeurigheid van het systeem.

Het nauwkeurigste meet- en weegsysteem is niet altijd het beste voor jouw artikelen

Het nauwkeurigste meet- en weegsysteem is niet automatisch de beste keuze voor jouw magazijn. De systemen in dit artikel verschillen in nauwkeurigheid, maar zijn ook ontwikkeld voor verschillende soorten artikelen en toepassingen. Je bepaalt daarom eerst welk systeem geschikt is voor wat je wilt meten en wegen. Pas daarna kijk je of de nauwkeurigheid van die oplossing voldoende is voor jouw logistieke proces.

Hoe belangrijk een verschil van enkele millimeters is, hangt vervolgens af van wat je met de meetgegevens doet. Gebruik je afmetingen om automatisch een passende verzenddoos te kiezen of te berekenen hoeveel artikelen op een pallet passen, dan kunnen kleine verschillen zich verderop in het proces opstapelen. Bij andere toepassingen kan diezelfde afwijking nauwelijks gevolgen hebben. De juiste nauwkeurigheid wordt dus niet alleen bepaald door wat een systeem technisch kan, maar vooral door wat jij met de meetdata wilt doen.

Ook de betrouwbaarheid moet je in die context beoordelen. Een klein verschil tussen twee metingen betekent niet direct dat een systeem onbetrouwbaar is. Belangrijker is dat het systeem consequent binnen de opgegeven nauwkeurigheid meet en op de juiste manier wordt gebruikt en onderhouden. Zo kun je erop vertrouwen dat de artikeldata geschikt blijft voor de processen waarin je deze gebruikt.

Kijk daarom bij het vergelijken van meet- en weegsystemen niet alleen naar het aantal millimeters nauwkeurigheid. Neem ook je eigen assortiment mee en test tijdens een demonstratie juist de artikelen die in de praktijk lastig te meten zijn, zoals producten met uitstekende onderdelen, folie of afwijkende vormen. Zo zie je vooraf welke afmetingen het systeem daadwerkelijk registreert en of die meetdata aansluit op wat jij nodig hebt.