Past een transportsysteem in je magazijn? Dit bepaalt hoeveel ruimte je nodig hebt

Waarschijnlijk loop je tegen een situatie aan waarin goederenstromen steeds meer druk leggen op je magazijn. Medewerkers leggen meer meters af, goederen moeten vaker tussen afdelingen worden verplaatst en tijdens piekperiodes lijkt alles nét wat langer te duren dan voorheen. Daarom onderzoek je of een transportsysteem kan helpen om processen efficiënter te organiseren.

Op dat moment ontstaat vaak direct een tweede vraag: past zo’n systeem eigenlijk wel in je magazijn? Dat is een begrijpelijke zorg. Veel magazijnen zijn niet ontworpen met logistieke automatisering in gedachten. Stellingen staan op hun plek, werkstations zijn ingericht en iedere vierkante meter lijkt al een bestemming te hebben. Daardoor ontstaat al snel het idee dat een transportsysteem alleen haalbaar is in nieuwbouw of in magazijnen met veel vrije ruimte.

Joep Weel begeleidt al meer dan 25 jaar logistieke automatiseringsprojecten en helpt organisaties bij het analyseren van goederenstromen en magazijninrichtingen. Daardoor ziet hij regelmatig hoe bedrijven twijfelen of een transportsysteem binnen hun bestaande situatie past. In de praktijk blijkt die vraag vaak minder zwart-wit dan vooraf gedacht.

Na het lezen van dit artikel weet je welke factoren bepalen of een transportsysteem in jouw magazijn past en welke aanpassingen soms nodig zijn om ruimte te creëren.

Specifiek ontdek je:

• Welke ruimte een transportsysteem nodig heeft
• Waarom bestaande magazijnen vaak meer mogelijkheden hebben dan je denkt
• Welke invloed stellingen, looppaden en werkplekken hebben op het ontwerp
• Wanneer vloerbelasting, constructie en brandcompartimenten belangrijk worden
• Waarom beschikbare ruimte meestal niet de grootste uitdaging is

Hoeveel ruimte heeft een transportsysteem nodig?

Een vraag die we veel krijgen is hoeveel ruimte een transportsysteem nodig heeft. Tegelijkertijd is het ook een van de lastigste vragen om direct te beantwoorden.

De benodigde ruimte hangt namelijk af van verschillende factoren:

• Het type transportsysteem
• De afmetingen van de producten
• De gewenste capaciteit
• Het aantal verdiepingen
• De bestaande magazijnindeling
• De afstand die goederen moeten afleggen

Een eenvoudige niet-aangedreven rollenbaan vraagt bijvoorbeeld veel minder ruimte dan een volledig sorteersysteem. Ook een goederenlift neemt een andere footprint in beslag dan een stijg- of daalband tussen verdiepingen.

Daarom kijken we niet eerst naar de beschikbare ruimte, maar naar het logistieke vraagstuk. Pas wanneer duidelijk is wat er moet worden verplaatst, welke capaciteit nodig is en waar de grootste bottleneck ontstaat, krijg je een realistisch beeld van de benodigde ruimte.

Waarom lijkt een transportsysteem niet in je magazijn te passen?

Veel bedrijven onderzoeken automatisering pas wanneer processen beginnen te knellen. Daardoor is het magazijn op dat moment meestal al volledig ingericht en operationeel.

Joep ziet dat regelmatig terug:

“Het liefst heb je een lege blokkendoos waarin je alles vrij kunt ontwerpen. Maar meestal komen we juist terecht in een bestaand magazijn dat al volledig operationeel is.”

Daardoor kijken organisaties vaak eerst naar de beperkingen. Er staan stellingen, er lopen medewerkers rond en verschillende afdelingen hebben hun vaste plek gekregen. Op papier lijkt er dan weinig ruimte beschikbaar.

In de praktijk blijkt vaak dat het niet gaat om de hoeveelheid beschikbare vierkante meters, maar om de manier waarop die ruimte wordt gebruikt. Daardoor ontstaan regelmatig mogelijkheden die vooraf niet direct zichtbaar waren.

Waarom is de beschikbare ruimte voor een transportsysteem zelden de grootste beperking?

Bij logistieke automatisering denken veel bedrijven eerst aan wat er niet mogelijk is. Er staan stellingen, paktafels, werkstations en routes voor medewerkers. Daardoor lijkt het alsof er geen ruimte meer over is voor een transportsysteem.

Volgens Joep ligt dat in de praktijk vaak anders.

“Het moet heel gek zijn wil je geen oplossing kunnen vinden.”

Dat komt doordat een transportsysteem niet altijd extra ruimte vraagt. Soms vervangt het juist bestaande handelingen of werkplekken. Een transportbaan kan bijvoorbeeld looproutes verkorten, tijdelijke bufferlocaties overbodig maken of een deel van de interne transportbewegingen vervangen.

Wanneer we onderzoeken hoe een transportsysteem in een bestaande operatie past, kijken we daarom niet alleen naar vrije vierkante meters. We kijken ook naar de manier waarop de ruimte vandaag wordt gebruikt. Daarbij beoordelen we onder andere:

• De locatie van stellingen
• Werkplekken en paktafels
• Ontvangst- en verzendlocaties
• Bestaande afdelingen
• Goederenstromen tussen processtappen

Soms blijkt dat een relatief kleine aanpassing voldoende is. In andere situaties moet een afdeling worden verplaatst of wordt een deel van de stellingen anders ingericht. Joep ziet dat regelmatig terug:

“Op een gegeven moment zit een magazijn vol. Dan is het vaak zoeken: waar kan ik dat nog kwijt? Moet je misschien een afdeling verplaatsen, anders inrichten of in het slechtste geval een stukje stelling weghalen?”

Dat klinkt ingrijpend, maar in de praktijk gaat het vaak om een afweging tussen ruimte vasthouden en flow verbeteren. Wanneer medewerkers minder lopen, goederen sneller doorstromen en processen beter op elkaar aansluiten, levert een aanpassing aan de inrichting vaak meer op dan het behouden van iedere bestaande opslaglocatie.

Daarom is de vraag meestal niet óf een transportsysteem in je magazijn past. Veel vaker is de vraag welke aanpassingen nodig zijn om de goederenstroom slimmer te organiseren.

Wanneer moet je stellingen aanpassen voor een transportsysteem?

Zodra een transportsysteem ten koste lijkt te gaan van opslagruimte, ontstaat vaak direct de vraag of die investering wel opweegt tegen het verlies van stellingcapaciteit. Dat is logisch, want iedere stellinglocatie vertegenwoordigt ruimte voor voorraad.

Tegelijkertijd bepaalt opslagcapaciteit niet als enige hoe efficiënt je magazijn functioneert. Wanneer medewerkers dagelijks grote afstanden afleggen of goederen steeds opnieuw handmatig moeten verplaatsen, verlies je ook capaciteit. Alleen is dat verlies minder zichtbaar dan een stelling die verdwijnt.

Daarom kan een beperkte aanpassing aan de stellingindeling soms zorgen voor een veel efficiëntere goederenstroom. Je levert dan op één plek opslagruimte in, maar wint op een andere plek snelheid, rust en voorspelbaarheid terug.

In de praktijk kijken we daarom niet alleen naar wat een transportsysteem aan ruimte inneemt, maar ook naar wat het vervangt. Als een transportbaan looproutes verkort, bufferplekken vermindert of een aantal handmatige verplaatsingen overneemt, ontstaat er vaak een andere rekensom dan wanneer je alleen naar vierkante meters kijkt.

Daardoor blijkt regelmatig dat een beperkte vermindering van opslagcapaciteit uiteindelijk zorgt voor meer verwerkingscapaciteit. En juist dat is vaak het doel van een logistiek automatiseringsproject: niet zoveel mogelijk ruimte benutten, maar de beschikbare ruimte slimmer inzetten.

Welke invloed hebben looppaden en heftruckroutes op een transportsysteem?

Een transportsysteem moet passen binnen de dagelijkse operatie. Daarom kijken we tijdens het ontwerp naar bestaande bewegingen binnen het magazijn.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Looppaden van medewerkers
• Heftruckroutes
• Pompwagenverkeer
• Vluchtroutes
• Toegang tot werkstations

Een transportsysteem dat goederen sneller verplaatst maar tegelijkertijd belangrijke routes blokkeert, creëert uiteindelijk nieuwe problemen. Daarom ontstaat tijdens een ontwerp vaak een puzzel waarbij verschillende belangen samenkomen.

Soms kiezen we voor een andere routing. Soms loopt een transportbaan boven een route langs. In andere situaties passen we klapsecties toe, zodat medewerkers bepaalde delen van een transportbaan kunnen openen wanneer ze een route moeten kruisen.

Ook hier geldt dat de huidige situatie niet altijd leidend hoeft te blijven. Soms is het slimmer om een looproute iets te verleggen dan om het transportsysteem ingewikkelder te maken. Die afweging kun je pas maken wanneer je de goederenstroom, medewerkersroutes en veiligheidsroutes samen bekijkt.

Past een transportsysteem ook in een magazijn met meerdere verdiepingen?

Magazijnen met meerdere verdiepingen lopen vaak eerder tegen interne transportuitdagingen aan. Veel organisaties zijn ooit gestart met relatief beperkte volumes. Medewerkers liepen met bakken, dozen of karren tussen verschillende niveaus en dat werkte jarenlang prima.

Naarmate volumes groeien, verandert dat beeld. Wat vroeger een paar keer per dag gebeurde, wordt tientallen of soms honderden keren per dag herhaald. Daardoor nemen loopafstanden toe en gaat steeds meer tijd verloren aan het verplaatsen van goederen tussen verdiepingen.

Joep ziet dat regelmatig terug bij magazijnen die in de loop der jaren zijn gegroeid. Een verdieping die ooit handig was voor extra opslag, kan later een knelpunt worden zodra goederen continu omhoog of omlaag moeten.

Op dat moment ontstaat de vraag hoe je goederen efficiënter tussen verschillende niveaus kunt verplaatsen. Afhankelijk van de beschikbare ruimte, productafmetingen en capaciteit zijn daarvoor verschillende oplossingen mogelijk:

• Goederenliften
• Bakkenliften
• Palletliften
• Spiral conveyors
• Stijg- en daalbanden
• Glijgoten

Een lift neemt bijvoorbeeld relatief weinig vloeroppervlak in beslag. Een stijg- of daalband heeft juist meer lengte nodig omdat goederen onder een beperkte hellingshoek moeten bewegen. Daardoor kan dezelfde logistieke uitdaging op verschillende manieren worden opgelost.

Speelt de vloerbelasting van het magazijn een rol bij een transportsysteem?

Vloerbelasting speelt een rol bij transportsystemen, maar meestal minder snel dan veel bedrijven vooraf denken.

Een standaard transportinstallatie veroorzaakt vaak geen extreem hoge belasting ten opzichte van stellingen, pallets en opgeslagen goederen die al aanwezig zijn. Toch zijn er situaties waarin constructieve berekeningen belangrijk worden.

Dat geldt bijvoorbeeld bij:

• Goederenliften
• Palletliften
• Sparingen in vloeren
• Aanpassingen aan verdiepingsvloeren
• Systemen die aan een constructie worden opgehangen

Vooral wanneer een transportbaan aan een dakconstructie of plafond wordt bevestigd, moet een constructeur beoordelen of de bestaande constructie hiervoor geschikt is. Een transportsysteem zorgt namelijk voor een dynamische belasting doordat onderdelen voortdurend bewegen.

Ook wanneer er een sparing in een vloer of wand nodig is, moeten andere partijen vaak meekijken. Denk aan een vloerleverancier, stellingbouwer of constructeur. Dat betekent niet dat het project niet kan, maar wel dat je deze afstemming vroeg in het traject wilt meenemen.

Welke bouwkundige eisen gelden voor een transportsysteem in een magazijn?

Naast logistieke aspecten spelen soms ook bouwkundige eisen een rol. Vooral grotere magazijnen zijn vaak verdeeld in meerdere brandcompartimenten. Wanneer een transportsysteem door zo’n brandwand heen loopt, moet het ontwerp daarop worden afgestemd.

Dat kan betekenen dat:

• Brandwerende openingen nodig zijn
• Branddeuren automatisch moeten kunnen sluiten
• Installaties moeten samenwerken met bestaande beveiligingssystemen
• Extra afstemming nodig is met leveranciers of constructeurs

Binnen één open magazijnruimte zijn vaak minder aanvullende maatregelen nodig. Maar zodra een transportsysteem door een wand, vloer of brandcompartiment gaat, wil je vooraf weten welke eisen gelden.

Ook hier geldt dat dit meestal oplosbaar is, zolang het vroeg genoeg wordt meegenomen in het ontwerp.

Wanneer bepaalt de beschikbare ruimte welk transportsysteem je kiest?

Soms kom je al met een specifieke oplossing in gedachten bij een leverancier of integratiepartner terecht. Misschien heb je een lift gezien op een beurs. Of je hebt online gelezen over een spiraaltransporteur of stijgband.

Toch blijkt in de praktijk regelmatig dat een andere oplossing beter aansluit op de beschikbare ruimte. Joep ziet dat vaak:

“Sommige klanten hebben al iets op internet of op een beurs gezien. Dan kijken we samen wat daadwerkelijk past binnen hun situatie.”

Daarom kijken we eerst naar het logistieke probleem en pas daarna naar een specifieke oplossing. De beschikbare ruimte speelt daarbij een belangrijke rol, maar ook capaciteit, budget, productafmetingen en toekomstige groei bepalen uiteindelijk welke oplossing het meest geschikt is.

Soms betekent dat dat een lift logischer is dan een lange stijgband. Soms past een spiraal beter. En soms blijkt dat een eenvoudige transportbaan of andere werkwijze al voldoende is om de grootste bottleneck weg te nemen.

Waarom de beschikbare ruimte meestal niet bepaalt of een transportsysteem past in je magazijn

Wanneer bedrijven zich oriënteren op een transportsysteem, gaat de aandacht vaak direct naar de beschikbare ruimte. Dat is logisch. Je ziet stellingen, werkplekken, looppaden en bestaande afdelingen en vraagt je af waar een extra systeem nog zou moeten passen. In de praktijk blijkt de beschikbare ruimte zelden de reden waarom een transportsysteem niet mogelijk is. Wel heeft de ruimte invloed op de oplossing die het beste past en op de aanpassingen die nodig zijn om de goederenstroom efficiënter te organiseren.

Zoals je hebt gelezen spelen factoren zoals stellingen, werkstations, looppaden, heftruckroutes, verdiepingen, vloerbelasting en brandcompartimenten een belangrijke rol bij het ontwerp. Tegelijkertijd blijkt uit de praktijk dat er vaak meer mogelijkheden zijn dan organisaties vooraf verwachten. Soms neemt een transportsysteem ruimte in beslag, maar vervangt het tegelijkertijd handmatige verplaatsingen, bufferlocaties of looproutes. In andere situaties ontstaat ruimte doordat een afdeling anders wordt ingericht of een beperkt deel van de opslag anders wordt georganiseerd.

De vraag is daarom meestal niet óf een transportsysteem in jouw magazijn past, maar hoe je beschikbare ruimte zo inzet dat de goederenstroom efficiënter wordt. Voordat je naar een specifieke oplossing gaat kijken, helpt het daarom om eerst scherp te krijgen waar binnen jouw operatie tijd, capaciteit of efficiëntie verloren gaat. Pas wanneer duidelijk is waar de grootste bottleneck zit, wordt ook zichtbaar welke oplossing daarbij past en hoeveel ruimte daarvoor daadwerkelijk nodig is.

Bij Logitrade kijken we daarom eerst naar de totale goederenstroom en pas daarna naar de techniek. Door processen, beschikbare ruimte, toekomstige groei en operationele uitdagingen samen te beoordelen, ontstaat een realistischer beeld van wat technisch én logistiek mogelijk is. Daardoor zien organisaties vaak meer mogelijkheden dan ze vooraf hadden verwacht.